Ergonomiczna ocena stanowiska pracy

pexels-cottonbro-5483052

W badaniu GUS wskazano, że w roku 2021 2,5 miliona osób było zatrudnionych na stanowiskach, dla których przeprowadzono ocenę ryzyka zawodowego. Ergonomia jest wielodyscyplinarną dziedziną, zajmującą się dostosowaniem wyposażenia, warunków i samej pracy do fizycznych i psychicznych właściwości, zdolności i ograniczeń człowieka. Prowadzone są badania ergonomiczne, wyniki, których wykorzystywane są w celu dostosowania pracy i miejsca pracy do natury człowieka w celu zapewnienia mu zdrowia i zwiększenia wydajności przy minimalizacji kosztów pracy. Dowiedz się, na czym polega ergonomiczna ocena stanowiska pracy, poznaj jej kryteria i kroki, aby zapobiec skutkom niewłaściwych warunków pracy.

Czym jest ergonomia?

Ergonomia (z łac. ergon- praca i nomos- zwyczaj, wiedza) jest to obszar wiedzy skupiający wszelkie zasady i metody dostosowania warunków pracy do fizycznych i psychologicznych cech człowieka. Ergonomia miejsca pracy polega na konstruowaniu środowiska oraz wszelkich niezbędnych dla pracownika urządzeń, w taki sposób, aby spełniały wymagania filozofii i psychologii pracy. W miejscu pracy powinno się przestrzegać określonych zasad, aby zapobiegać występowaniu chorób zawodowych. Jak to zrobić? Narzędzia i stanowisko pracy powinny być idealnie dostosowane do możliwości pracownika. Aby tego dokonać, należy najlepiej w momencie tworzenia stanowiska pracy, wykonać ergonomiczną ocenę stanowiska pracy. Odpowiedzialność i obowiązek zapewnienia w przedsiębiorstwie bezpiecznych warunków pracy, zgodnych z Kodeksem pracy, ponosi pracodawca

3 kroki, aby zapobiec skutkom niewłaściwych warunków pracy

  1. Zbudowanie świadomości ergonomicznej wśród swojej załogi, poprzez szkolenia z ergonomii. 
  2. Wykonanie profesjonalnej ergonomicznej diagnozy stanowisk pracy i warunków, w jakich pracownicy wykonują swoje zadania, 
  3. Podjęcie działań w kierunku wyeliminowania lub zminimalizowania ergonomicznych czynników ryzyka.

Czym jest ergonomiczna ocena stanowiska pracy?

Jednym z niezbędnych elementów zapobiegania absencji chorobowej oraz rotacji pracowników jest wykonanie profesjonalnej oceny stanowisk pracy i warunków, w jakich pracownicy wykonują swoje zadania. Niezbędna będzie do tego diagnoza ergonomiczna stanowisk pracy. Jest to dogłębna analiza i ocena wszystkich czynników składowych procesu pracy  na  stanowisku  (czynniki  technologiczne,  organizacyjne,  antropometryczne,  psychologiczne) oraz utworzenie bazy danych zawierającej wszystkie informacje o stanowiskach pracy. Ergonomiczna ocena stanowisk pracy wykonywana jest zarówno dla stanowisk biurowych jak i produkcyjnych.

Ergonomiczna ocena stanowisk biurowych wyposażonych w monitory ekranowe polega na ocenie poszczególnych stanowisk pracy pracowników biurowych. Ocena prowadzona jest przy czynnym współudziale pracowników, udzielających odpowiedzi na pytania ankietowe.

Ergonomiczna ocena stanowisk produkcyjnych polega na przeglądzie poszczególnych hal, zakładów lub innych pomieszczeń, w których wykonywana jest praca.  Ocenia się m.in.: składowanie i transport materiałów, narzędzia ręczne, bezpieczeństwo podczas pracy z maszynami, usprawnianie stanowisk pracy, czynniki szkodliwe w środowisku pracy, środki ochrony osobistej, organizację pracy.

Co jest celem diagnozy ergonomicznej stanowisk pracy?

Istotą diagnozy ergonomicznej stanowisk pracy jest zebranie i analiza danych w obszarze interakcji człowieka ze stanowiskiem pracy i jego warunkami. Jej wykonanie ma za zadanie zidentyfikować zagrożenia ergonomiczne oraz czynniki ryzyka, które występują na danym procesie pracy. Wszystkie te czynniki mogą wpływać na zwiększenie prawdopodobieństwa wystąpienia wypadków oraz chorób zawodowych u pracowników. Przeanalizowanie stanowiska pracy i wykonywanych na nim przez pracownika zadań pozwala uzyskać informacje o tym, z jakimi zagrożeniami mamy do czynienia i umożliwia ukierunkowanie działań w celu ich ograniczenia.

Diagnoza ergonomiczna stanowisk pracy obejmuje także analizę tego, w jaki sposób praca jest wykonywana, np. czy pracownik wykonuje swoje zadania w prawidłowej pozycji, czy nie jest przy tym zbytnio obciążony. Przeprowadzenie ergonomicznej oceny ryzyka stanowisk pracy pozwala również stwierdzić, czy warunki pracy są dostosowane do wymogów prawnych.

Źródła zagrożeń na stanowisku pracy 

Potencjalnych źródeł zagrożeń na stanowisku pracy może być wiele, mogą wynikać z warunków środowiska pracy, charakteru procesów pracy, organizacji i wyposażenia technicznego stanowiska, różnego  rodzaju  występujących  niedogodności,  również  ze  stopnia  przygotowania  (wykształcenie, doświadczenie) pracownika do pracy, jego kontaktów z otoczeniem oraz innych. 

Podzielono je na trzy grupy czynników:

  • niebezpieczne, których oddziaływanie prowadzi lub może prowadzić do powstania urazu, 
  • szkodliwe, których oddziaływanie prowadzi lub może prowadzić do powstania schorzenia,
  • uciążliwe, których oddziaływanie może spowodować złe samopoczucie lub nadmierne zmęczenie, nie powodując jednak trwałego pogorszenia stanu zdrowia.

W  nowocześnie  zarządzanym przedsiębiorstwie   dostrzega   się   rolę   dobrej   organizacji   procesu   pracy,   ergonomicznie zaprojektowanego i  przygotowanego do pracy stanowiska. Poszukuje się rozwiązań i narzędzi, które pogodzą i zapewnią, że praca będzie  równie  efektywna  jak  bezpieczna.  Zauważa  się  i  docenia  rosnącą  zależność  pomiędzy wydajnością pracy a poprawianiem na stanowisku, jakości warunków pracy.

Kryteria ergonomiczne, które powinien brać pod uwagę pracodawca

Istnieje kilka kryteriów, wedle których przeprowadzana jest diagnoza ergonomiczna stanowiska pracy. Pod uwagę bierze się nie tylko obciążenie fizyczne i psychiczne pracownika, ale i sam układ i organizację stanowiska roboczego, a także występujące na nim czynniki uciążliwe, szkodliwe i niebezpieczne mogące zagrażać życiu lub zdrowiu. Ważny w ocenie jest sam proces pracy, jego organizacja, a więc sposób wykonywania zadań przez pracownika, towarzyszące temu przerwy w pracy, rotacja na stanowiskach pracy,  przestrzeń pracy, urządzenia kontrolno-sterownicze oraz materialne środowisko pracy itp. 

Poniżej przedstawiono rolę kryteriów ergonomicznych, ich rodzaje oraz zastosowanie.

Kryteria ergonomiczne spełniają trzy ważne role, wzajemnie się uzupełniające:

  • są źródłem informacji ergonomicznej,
  • uruchamiają mechanizmy skojarzeń i analogii, kierunkujące myśli, oceniającego w stronę rozwiązań poprawnych z punktu widzenia ergonomii,
  • mogą wskazywać możliwości zastosowania gotowych rozwiązań, sprawdzonych w praktyce, wzorcowych pod względem ergonomicznym.

Ergonomiczne kryteria wynikają z przyjętego w ergonomii podejścia, wymagającego dostosowania maszyn, urządzeń, narzędzi oraz całego środowiska pracy do indywidualnych cech każdego człowieka tzn. psychicznych, fizjologicznych i kulturowych.

Diagnoza ergonomiczna stanowisk pracy w Polsce

W Polsce tylko 1% pracowników biurowych pracuje przy stanowiskach spełniających wszystkie wymagania ergonomiczne. Pozostałe 42% stanowisk spełnia te wymagania częściowo, a reszta, czyli 57% nie spełnia ich wcale. Spora część pracowników biurowych (64%) pracuje przy źle ustawionym monitorze, co niekorzystnie wpływa na ich zdrowie. Praca w takich warunkach może być przyczyną poważnych konsekwencji zdrowotnych. Właściwa ergonomia miejsca pracy to aspekt, którego nie można bagatelizować. Warto powierzyć wykonanie diagnozy ergonomicznej stanowisk pracy ekspertom, którzy nie tylko dokładnie sprawdzą procesy pracy i panujące w firmie warunki, ale także doradzą właściwe i skuteczne rozwiązania do wdrożenia w zakładzie pracy.

Udostępnij

BLACK WEEK

Przy zakupie Platformy Webowej – otrzymasz DARMOWY Test Zdrowia oraz Webinar!

Promocja trwa od 21 do 28 listopada!

Liczba pakietów jest OGRANICZONA!